Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej

Podłoże

Skały

Skorupa ziemska zbudowana jest ze skał, na których znajduje się warstwa gleby. Skały to naturalny składnik skorupy ziemskiej, złożony z kilku minerałów lub tworzony przez jeden minerał. Minerały tworzą kryształy o różnej wielkości.

Zapamiętaj!

Minerał - naturalny składnik skorupy ziemskiej jednorodny w swoim składzie, np. sól kamienna.

Rodzaje skał

Skały lite zbudowane z minerałów silnie ze sobą spojonych. granit - twarda skała ziarnista zbudowana z kolorowych minerałów miki, szarego kwarcu, białego skalenia, cała skała ma kolor szary, szarozielony lub szaroróżowy
piaskowiec - spojone silnie ziarna piasku, ma kolor kremowy, czerwony, żółty
wapienie - zbudowane ze szczątków zwierząt, miękka skała barwy białej, kremowej lub żółtej
Skały zwięzłe są mało spoiste. less - zbudowany z bardzo drobnych ziarenek kwarcu, kolor od żółtokremowego do szarożółtego
Skały zwięzłe są mało spoiste. - zbudowana z drobnych ziaren mniejszych od piasku, bardzo mocno sklejonych ze sobą, kolor od żółtokremowego do szarożółtego
glina - zbudowana z ziaren o różnych rozmiarach, pod wpływem wody staje się bardzo miękka i plastyczna, ma kolor żółty lub czerwonawy
Skały luźne zbudowane są z okruchów skalnych, które nie są ze sobą spojone. żwir - składa się z luźnych zaokrąglonych ziaren, grubszych niż piasek, zawiera różne minerały, mają różne kolory.
piasek - luźne, małe ziarna (okruchy skalne), ma kolor szary, szarozielony lub szarożółty

Skały dzielimy ze względu na miejsce powstawania.

Pochodzenia skał

Skały mogą być przepuszczalne dla wody, m.in. piasek i żwir i nieprzepuszczalne: granit, bazalt, piaskowiec.

Wykorzystanie skał:

- w budownictwie (piasek, żwir, wapień),

- na pomniki, na posadzki (granit, bazalt, marmur).

Gleba

Gleba jest to górna warstwa skorupy ziemskiej złożona z okruchów skał, powietrza, wody, roślin, zwierząt i ich obumarłych szczątków. Występuje bezpośrednio na skałach.

Powstawanie gleby:

- skały kruszą się pod wpływem działania temperatury, wody, wiatru;

- pojawiają się organizmy pionierskie: porosty, mchy i drobne zwierzęta;

- organizmy żywe obumierają, tworzy się żyzna warstwa gleby czarno zabarwionej - próchnicy;

- stopniowo warstwa próchnicy zwiększa się i pojawiają się organizmy o większych wymaganiach.

Od ilości próchnicy zależy żyzność gleby, ponieważ jest ona bogata w sole mineralne. Mamy bardzo wiele rodzajów gleby, określamy je na podstawie barwy oraz budowy.

Mieszkańcy gleby:

- dżdżownice: drążą korytarze, gdzie wchodzi woda i powietrze, zjadają obumarłe szczątki organiczne i wydalają odchody wzbogacając glebę w sole mineralne,

- kret,

- turkuć podjadek,

- larwy - pędraki chrabąszcza majowego,

- bakterie,

- grzyby,

- osy, mrówki, które w glebie budują swoje gniazda,

- kopią nory nornik, królik, chomik, lis, mysz polna.

Rodzaje gleb

Proces glebotwórczy przebiega zależnie od różnych czynników, m.in. klimatu i rodzaju skał. W związku z tym mamy rozmaite gleby, a każda ma charakterystyczny profil glebowy.

Większość naszych gleb powstała z piasków, glin i iłów.

Na obszarze Polski występują:

- gleby bielicowe - mały poziom próchnicy, mało urodzajne, rosną na nich bory świerkowe i sosnowe;

- gleby brunatne - są żyźniejsze, mają więcej próchnicy i związków mineralnych, powstają pod wpływem lasów liściastych;

- czarnoziemy - zawierają dużo próchnicy, są bardzo urodzajne;

- czarne ziemie - bardzo urodzajne, powstały na miejscu jezior i bagien;

- rędziny - blisko pod powierzchnią ziemi skał wapiennych, najbardziej urodzajne gleby w kraju.

- mady rzeczne - powstały z mułów naniesionych przez rzeki i osadzonych w ich dolinach i u ujścia rzek, urodzajne.

Mamy jeszcze gleby bagienne (torfowe) i górskie.

Ostatnio oglądane

Ostatnio oglądane

Spis treści

Spis treści
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij